Przejdź do treści
dr Paweł Kowalski
Menu

03wyroki i decyzje

NSA, III OSK 428/26

Wniosek o informację publiczną o systemach informatycznych automatycznie przetwarzających dane (w tym narzędziach AI) używanych w urzędzie i o wewnętrznych zasadach korzystania z AI; bezczynność organu; informacja publiczna a informacja techniczna; oddalenie skargi kasacyjnej
Organ
Naczelny Sąd Administracyjny, Izba Ogólnoadministracyjna (skład trzyosobowy)
Jurysdykcja
Polska
Data orzeczenia
Pozycja w rejestrze
poz. 46dodano do rejestru pozycja na liście

status

wyrok NSA, prawomocny według CBOSA; zweryfikowane u źródła (orzeczenia.nsa.gov.pl) 16.11.2026

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 27 listopada 2025 r., I SAB/Sz 192/25, wydanego w sprawie ze skargi stowarzyszenia na bezczynność marszałka w udostępnieniu informacji publicznej. Stowarzyszenie zapytało 17 czerwca 2025 r., czy w organie lub na jego zlecenie są wykorzystywane systemy informatyczne, które automatycznie przetwarzają dane wejściowe, aby generować raporty, wnioski, przewidywania, rekomendacje lub decyzje mogące wpływać na działania ludzi lub instytucji, a w razie odpowiedzi twierdzącej wniosło o listę tych systemów z nazwą i funkcją, wymieniając wśród przykładów chatboty lub wirtualnych asystentów oraz narzędzia wykorzystujące modele uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji. Zapytało też o wewnętrzne zasady korzystania przez pracowników z ogólnodostępnych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Marszałek w piśmie z 25 czerwca 2025 r. odpowiedział na to pytanie „Nie”, a w odniesieniu do systemów podał, że Urząd Marszałkowski wykorzystuje systemy informatyczne automatycznie przetwarzające dane wejściowe, i wyjaśnił, że żądanie listy systemów nie mieści się w zakresie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ dane o systemach komputerowych stanowią jedynie techniczną sferę funkcjonowania narzędzia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził bezczynność marszałka w rozpoznaniu wniosku w zakresie pytania 1, uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do rozpoznania pytania 1 w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia art. 149 § 1 i § 1a oraz art. 151 p.p.s.a. za wadliwe konstrukcyjnie i bezskuteczne, ponieważ przepisy te mają charakter ogólny (blankietowy) i nie mogą stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej, a zarzut naruszenia prawa materialnego za nieskuteczny, ponieważ organ kwestionował w nim ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Niezależnie od tego sąd w całości podzielił argumentację sądu pierwszej instancji, że stowarzyszenie nie pyta o informacje techniczne dotyczące funkcjonowania systemu, którym posługuje się organ realizując zadania publiczne, a wyłącznie o jego nazwę i funkcję. Sąd ocenił, że żądane informacje są informacją publiczną stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz mieszczą się w zakresie działania i funkcjonowania organów władzy publicznej, w tym sposobu przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy). Według sądu wniosek nie dotyczył danych prywatnych, technicznej dokumentacji urządzeń w oderwaniu od wykonywania zadań publicznych ani ogólnej wiedzy specjalistycznej, a podmioty zobowiązane winny zbadać, „czy konkretny program, urządzenie lub system realizuje działanie władzy publicznej automatycznie, czy jedynie wspomaga człowieka (decydenta)”. Sąd ocenił argumentację organu jako polegającą na przyjęciu „zbyt wąskiego, formalistycznego rozumienia pojęcia informacji publicznej” i wskazał, że autor skargi kasacyjnej utożsamił informację o nazwie i funkcji systemów z informacją techniczną, czym pominął rozwój orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszącego się do automatyzacji wykonywania zadań publicznych.

najciekawsze fragmenty uzasadnienia

Każdorazowo podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., winny zbadać, czy konkretny program, urządzenie lub system realizuje działanie władzy publicznej automatycznie, czy jedynie wspomaga człowieka (decydenta), który podejmuje rozstrzygnięcia w ramach wykonywania powierzonego zadania publicznego (…)

Na kanwie rozpoznawanej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądane informacje są informacją publiczną stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i mieszczą się w zakresie kwestii działania i funkcjonowania organów władzy publicznej, w tym sposobu przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.d.i.p.).

Argumentacja skarżącego kasacyjnie organu jest chybiona i polegała na przyjęciu zbyt wąskiego, formalistycznego rozumienia pojęcia informacji publicznej.

Cytaty dosłowne, w brzmieniu z tekstu orzeczenia.

Jak cytować ten wpis

dr P. Kowalski, Wyroki i decyzje w sprawach sztucznej inteligencji, poz. 46, NSA, III OSK 428/26, stan na 16 listopada 2026, pawelkowalski.ai/rejestr/nsa-iii-osk-428-26/

Numer i adres tej pozycji są trwałe. Wolno cytować i odsyłać do tej pozycji, podając autora i adres. Zasady prowadzenia rejestru opisuje metodologia.

Orzecznictwo z rejestru jest tematem moich szkoleń i wystąpień, opisanych na stronie Szkolenia i wystąpienia.

Poprzednia i następna pozycja

Wróć do rejestru

informacja o współpracy

Szkolenia zamknięte z tego zakresu prowadzę dla urzędów i jednostek samorządu, od 4 godzin do 2 dni, na miejscu albo zdalnie.

Wystarczy krótka wiadomość na adres pawel.kowalski@luminai.pl albo gotowy szablon wiadomości. Odpowiadam w ciągu dwóch dni roboczych, a zapytanie do niczego nie zobowiązuje.