Vijay Ghanshyam Gadiya v. Union of India & Anr., 2026 INSC 947 (Civil Appeal arising out of SLP (C) No. 15605 of 2026)

Sąd Najwyższy Indii rozpoznał apelację od orzeczenia wysokiego sądu stanu Gujarat (High Court), który utrzymał karę nałożoną przez organ celny w Surat za zarzucane skarżącemu zadeklarowanie partii diamentów naturalnych jako diamentów syntetycznych w celu zapłaty niższego cła. Badanie meritum uznał za zbędne, ponieważ skarżący twierdził, że kilka orzeczeń i artykułów powołanych w decyzji organu zostało wygenerowanych przy użyciu AI, i sprawdził te źródła samodzielnie. Według Sądu wydaje się, że organ oparł się na orzecznictwie nieistniejącym albo z fałszywymi cytowaniami („it does appear that the second respondent has relied upon case laws that are either non-existent or have fake citations”). Część istniejących orzeczeń nie zawiera tezy, którą z nich wyprowadzono, co według Sądu wygląda na halucynację AI, a użycie AI, w którego wyniku organ oparł się na wątpliwym materiale, przesądza zdaniem Sądu o niemożności utrzymania decyzji o karze. Sąd przytoczył też wcześniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego o zerowej tolerancji dla powoływania zhalucynowanych materiałów jako precedensów i zaznaczył, że AI może wspomagać rozstrzyganie, ale wspomaganie nie może go zastąpić. Sąd uchylił orzeczenie wysokiego sądu i decyzję organu celnego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania innemu urzędnikowi tej samej rangi oraz pozostawił organowi powołującemu ocenę, czy wszcząć działania wobec autora decyzji, bez nakładania sankcji. Dla adresata decyzji administracyjnej, w której powołano orzecznictwo, oznacza to, że sąd może sam sprawdzić powołane orzeczenia i artykuły, a stwierdzenie, że część z nich wydaje się nieistniejąca albo fałszywie cytowana, a część nie zawiera tezy, którą z nich wyprowadzono, wystarczyło tu do uchylenia decyzji bez rozstrzygania sporu co do meritum, przy czym strona rządowa tego nie kwestionowała.