Zhang v. Chen, 2024 BCSC 285 (akta E202085, rejestr Vancouver)

Sprawa rodzinna o kontakty ojca z dziećmi przebywającymi w Chinach. Pełnomocniczka ojca powołała dwa nieistniejące orzeczenia wygenerowane przez ChatGPT. Wycofała je przed rozprawą, ale druga strona zdążyła ponieść znaczny nakład pracy na ustalenie, czy istnieją, łącznie z zatrudnieniem osoby do kwerendy. Matka wystąpiła o koszty w podwyższonej stawce (special costs). Sąd tego żądania nie uwzględnił, uznając, że nie wykazano nagannego zachowania w rozumieniu wymaganym dla tej kategorii, i wskazał, że ocena postępowania prawnika należy do samorządu. Jednocześnie obciążył pełnomocniczkę osobiście kosztami dodatkowej pracy wywołanej nieistniejącymi orzeczeniami, wyliczonymi za cztery półdniowe stawki, oraz nakazał jej przejrzeć wszystkie prowadzone przed tym sądem sprawy, natychmiast zawiadomić sąd i strony przeciwne, jeżeli w złożonych materiałach są cytaty z narzędzi generatywnych, i złożyć raport w ciągu 30 dni. Z uzasadnienia: „generatywna AI nadal nie zastępuje wiedzy zawodowej, której wymiar sprawiedliwości wymaga od prawników” (tłumaczenie własne). Mechanizm jest tańszy dla sądu i dotkliwszy dla prawnika niż grzywna, bo nie wymaga wykazania złej wiary. Najbliższy polski odpowiednik to art. 103 k.p.c.