obowiązekOznaczanie treści wygenerowanych przez AI

stan ustalony Dostawca systemu generującego treść osadza w wynikach oznaczenie w formacie odczytywalnym maszynowo, a organizacja publikująca materiał ujawnia odbiorcy, że obraz, dźwięk lub wideo powstały albo zostały zmienione przez AI.

kogo dotyczy

Ust. 2 obciąża dostawcę systemu generującego syntetyczne dźwięki, obrazy, wideo lub tekst, w tym dostawcę systemu ogólnego przeznaczenia; w praktyce jest to producent narzędzia, a nie urząd czy spółka, która z narzędzia korzysta. Sytuacja zmienia się, gdy organizacja udostępnia system dalej pod własną nazwą albo istotnie go modyfikuje, bo wtedy sama wchodzi w rolę dostawcy. Ust. 4 obciąża podmiot stosujący, czyli tego, kto materiał publikuje: dział komunikacji, agencję, redakcję, urząd, kancelarię, jednoosobową działalność prowadzącą profil firmowy.

od kiedy

2 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 nie przesunęło art. 50, w odróżnieniu od sekcji 1-3 rozdziału III o systemach wysokiego ryzyka, gdzie daty przeniesiono na 2 grudnia 2027 r. (załącznik III) i 2 sierpnia 2028 r. (załącznik I). Dla obowiązku z art. 50 ust. 2 dodano okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r., obejmujący wyłącznie dostawców systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. Ujawnienie z ust. 4 obowiązuje od 2 sierpnia 2026 r. bez ulgi.

podstawa

Art. 50 ust. 2, 4 i 5 oraz art. 3 pkt 60 rozporządzenia (UE) 2024/1689; przepis przejściowy dla oznaczania maszynowego dodany rozporządzeniem (UE) 2026/1744.

co grozi za brak

Art. 50 jest wymieniony w katalogu z art. 99 ust. 4: administracyjna kara pieniężna do 15 000 000 euro albo do 3% całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która kwota jest wyższa; dla małych i średnich przedsiębiorstw stosuje się wartość niższą (art. 99 ust. 6). W Polsce karę nakłada Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji na podmiot obowiązany do przestrzegania rozporządzenia (art. 104 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2026 r.); przepisy o kontroli, postępowaniu i karach zaczynają obowiązywać 28 października 2026 r. (art. 127). Między 2 sierpnia a 28 października 2026 r. obowiązek wiąże, choć organ nie może jeszcze prowadzić postępowania. Odpowiedzialność za wykroczenie z art. 112 i art. 113 ustawy nie wiąże się z tym obowiązkiem: dotyczy utrudniania kontroli oraz niewykonania decyzji nakazującej zaprzestanie stosowania systemu.

Dwa różne obowiązki pod jednym numerem

Art. 50 ust. 2 i ust. 4 bywają traktowane łącznie jako oznaczanie AI, a mają innych adresatów i inną technikę wykonania.

Ust. 2 obciąża dostawcę systemu generującego syntetyczne dźwięki, obrazy, wideo lub tekst. Ma on zapewnić, że wynik niesie oznaczenie w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i jest wykrywalny jako sztucznie wygenerowany albo zmanipulowany. Rozporządzenie nie narzuca techniki: w grę wchodzą metadane, niewidoczny znak wodny, poświadczenie pochodzenia treści albo połączenie tych rozwiązań. Mają być skuteczne, interoperacyjne, odporne i niezawodne, z uwzględnieniem wykonalności technicznej, rodzaju treści, kosztów wdrożenia i stanu wiedzy technicznej.

Ust. 4 obciąża podmiot stosujący i dzieli się na dwie części. Pierwsza dotyczy treści deepfake, a definicja z art. 3 pkt 60 obejmuje wyłącznie obrazy, treści dźwiękowe i wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne. Tu ujawnienie jest bezwarunkowe, z dwoma wyjątkami: ściganie przestępstw oraz utwór o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym lub fikcyjnym charakterze, przy którym ujawnienie ogranicza się do formy nieutrudniającej odbioru dzieła.

Druga część dotyczy tekstu publikowanego w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym. Tu ujawnienie odpada, gdy treść przeszła weryfikację przez człowieka lub kontrolę redakcyjną i gdy za publikację odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna. Ten wyjątek nie rozciąga się na obraz, dźwięk ani wideo, co bywa najczęstszym nieporozumieniem przy tym przepisie.

Kodeks praktyk: dobrowolna ścieżka wykonania

Art. 50 ust. 7 przewiduje kodeksy praktyk, które mają ułatwić wykonywanie obowiązków wykrywania, oznaczania i etykietowania treści sztucznie wygenerowanych lub zmanipulowanych. Taki kodeks już istnieje: kodeks praktyk w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI opublikowano 10 czerwca 2026 r., a do końca lipca 2026 r. przystąpiło do niego około 190 podmiotów. Sekcja 1 kodeksu dotyczy dostawców, czyli oznaczania maszynowego i wykrywalności treści; sekcja 2 podmiotów stosujących, czyli etykietowania treści deepfake oraz tekstów publikowanych w sprawach interesu publicznego. Komisja i Rada ds. AI potwierdziły, że kodeks jest odpowiednim dobrowolnym narzędziem wykazywania zgodności z obowiązkami przejrzystości.

Dla organizacji oznacza to tyle: przystąpienie jest dobrowolne, a obowiązki z art. 50 wiążą także tych, którzy kodeksu nie podpisali. Podpisanie nie zwalnia z wykonania obowiązków, daje natomiast przewidywalność co do sposobu ich wykonania i jednolitość praktyki między państwami członkowskimi. Przy zakupie narzędzia warto zapytać dostawcę wprost, czy jest sygnatariuszem kodeksu i jak wykonuje jego sekcję 1; odpowiedź nadaje się do teczki z dokumentacją.

Jedna sytuacja od początku do końca

Spółka przygotowuje kampanię z materiałem wideo, w którym postać prezesa mówi tekst nagrany osobno i dopasowany narzędziem generatywnym. Materiał trafia na stronę i do serwisów społecznościowych.

Pierwsze pytanie: czy to deepfake w rozumieniu art. 3 pkt 60. Materiał przedstawia istniejącą osobę i odbiorca mógłby uznać go za autentyczny, więc kwalifikacja jest prawdopodobna i tak trzeba go potraktować. Ujawnienie jest zatem obowiązkowe i nie da się go uniknąć przez to, że materiał zatwierdził dział prawny.

Drugie: jak ujawnić. Formuła musi być czytelna dla odbiorcy, a nie ukryta w opisie pod materiałem, do którego trzeba rozwinąć tekst. Trzecie: czy oznaczenie maszynowe, które osadził dostawca narzędzia, przetrwało obróbkę i wgranie na platformę. Sprawdzenie polega na pobraniu pliku już ze strony i zajrzeniu do jego właściwości, bo część serwisów usuwa metadane przy przetwarzaniu.

Do teczki trafiają: wpis w rejestrze publikacji, zrzut z widoczną formułą ujawnienia, oświadczenie dostawcy o technice oznaczania i wynik sprawdzenia metadanych po publikacji.

Typowa wpadka

Przyjęcie, że skoro pod tekstem podpisuje się człowiek, to obowiązek odpada. Wyłączenie z ust. 4 dotyczy wyłącznie tekstu i wymaga rzeczywistej weryfikacji lub kontroli redakcyjnej oraz ponoszenia odpowiedzialności redakcyjnej; przy nagraniu i grafice nie działa w ogóle.

Druga wpadka: liczenie na to, że oznaczenie osadzone przez narzędzie wystarczy. Ust. 2 obciąża dostawcę i dotyczy warstwy maszynowej; ujawnienie wobec odbiorcy z ust. 4 jest osobnym obowiązkiem i wymaga formy zrozumiałej dla człowieka.

Czego dziś nie da się rozstrzygnąć

Nie ma praktyki co do granicy pojęcia spraw leżących w interesie publicznym, a od niej zależy zakres obowiązku przy tekście. Nie wiadomo też, jak organ potraktuje sytuację, w której oznaczenie maszynowe zostało usunięte nie przez publikującego, lecz przez platformę przetwarzającą plik. Sporny bywa również próg, po przekroczeniu którego organizacja modyfikująca cudzy system wchodzi w rolę dostawcy i przejmuje obowiązek z ust. 2.

Źródła: rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 3 pkt 60, art. 50 ust. 2, 4 i 5, art. 99 ust. 4 i 6 oraz art. 113; rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmieniające AI Act, weszło w życie 27 lipca 2026 r.; ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003), art. 104 ust. 1, art. 112, art. 113 i art. 127; kodeks praktyk w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI (Code of Practice on Transparency of AI-generated Content), strona Komisji Europejskiej. Sprawdzone 6.08.2026. Treść ma charakter ogólny i nie zastępuje oceny konkretnego wdrożenia. Kryteria doboru i cykl przeglądu opisuje metodologia.