baza wiedzyCo z AI Act obowiązuje moją organizację już dziś
stan ustalony Dziś obowiązują trzy rzeczy: zakaz praktyk z art. 5, obowiązek kompetencji personelu z art. 4 i obowiązki przejrzystości z art. 50. Ciężki reżim systemów wysokiego ryzyka nowelizacja przesunęła na grudzień 2027 i sierpień 2028.
Trzy rzeczy, które obowiązują dziś
Zakaz praktyk z art. 5. Obowiązuje od 2 lutego 2025 r. i jest zagrożony najwyższą karą w całym rozporządzeniu: do 35 mln euro albo do 7% światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa. Obejmuje między innymi techniki podprogowe i manipulacyjne, wykorzystywanie słabości ze względu na wiek lub niepełnosprawność, scoring społeczny oraz rozpoznawanie emocji w miejscu pracy i w placówkach edukacyjnych, z wyjątkami dla bezpieczeństwa i celów medycznych. Od 2 grudnia 2026 r. dochodzą dwa nowe zakazy.
Kompetencje personelu z art. 4. Obowiązuje od 2 lutego 2025 r. i dotyczy każdego, kto systemów AI dostarcza albo ich używa zawodowo, niezależnie od klasyfikacji ryzyka. Nowelizacja z lipca 2026 r. złagodziła brzmienie: przepis mówi teraz o środkach wspierających rozwój kompetencji, bez gwarantowania określonego poziomu. Nie znosi to obowiązku, zmienia miarę jego wykonania. Szerzej: komentarz do art. 4.
Przejrzystość z art. 50. Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązuje w całości, z jednym wyjątkiem: obowiązek znakowania treści wygenerowanych maszynowo dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. ma czas do 2 grudnia 2026 r. Dotyczy głównie tych, którzy prowadzą rozmowę z człowiekiem przez maszynę, generują treść albo publikują materiał, który może być wzięty za autentyczny. Szerzej: komentarz do art. 50.
Co zostało przesunięte i o ile
Nowelizacja rozporządzeniem (UE) 2026/1744, w mocy od 27 lipca 2026 r., przesunęła pełny reżim systemów wysokiego ryzyka:
- systemy z załącznika III (zatrudnienie, edukacja, dostęp do usług publicznych, ściganie przestępstw, migracja, wymiar sprawiedliwości, infrastruktura krytyczna, biometria): 2 grudnia 2027 r.;
- systemy będące elementem produktów regulowanych, z załącznika I: 2 sierpnia 2028 r.;
- piaskownice regulacyjne w każdym państwie członkowskim: 2 sierpnia 2027 r.
To najczęstsze źródło nieporozumień w tej chwili. Materiały sprzed lipca 2026 r., także te wciąż krążące w obiegu, podają daty 2 sierpnia 2026 i 2 sierpnia 2027, które przestały być aktualne. Pełny wykaz z zaznaczonymi zmianami jest w kalendarzu.
Przesunięcie nie znaczy, że temat zaczeka. Umowy zawierane dziś na wdrożenia, które ruszą w 2027 i 2028 roku, muszą przewidywać obowiązki, które wtedy zaczną obowiązywać. Rola dostawcy albo podmiotu stosującego rozstrzyga się właśnie w tych umowach.
Kto tego pilnuje w Polsce
Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji wchodzi w życie 11 sierpnia 2026 r. i ustanawia organem nadzoru rynku Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Przepisy o kontroli, postępowaniu i karach zaczynają obowiązywać dopiero 28 października 2026 r., a Przewodniczącego Komisji Sejm ma powołać w ciągu dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie. Kary administracyjne nakłada się na podmiot obowiązany, czyli na organizację, a nie na osobę kierującą. Szerzej: nadzór nad AI w Polsce.
Od czego zacząć, jeżeli zaczynasz dziś
Kolejność ma znaczenie, bo pierwsze dwa kroki dotyczą obowiązków już działających, a trzeci i czwarty przygotowują na to, co przyjdzie.
Zacznij od spisu narzędzi faktycznie używanych, razem z tymi, których nikt formalnie nie wdrażał, bo pracownicy sięgają po darmowe czaty niezależnie od tego, czy ktokolwiek to zatwierdził. Potem sprawdź, czy któreś nie wchodzi w zakaz z art. 5, i osobno udokumentuj, co zrobiono dla kompetencji personelu. Dopiero wtedy ma sens ustalanie ról i klasyfikacji ryzyka, bo one rozstrzygają o obowiązkach z terminami w 2027 i 2028 roku.
Czego ten przegląd nie obejmuje
Poza zakresem zostają obowiązki dostawców modeli ogólnego przeznaczenia (rozdział V), przepisy o piaskownicach i wsparciu innowacji oraz szczegóły reżimu wysokiego ryzyka: zarządzanie ryzykiem, dane treningowe, dokumentacja techniczna, rejestry zdarzeń, nadzór człowieka, dokładność i cyberbezpieczeństwo. To materiał na osobne strony, a nie na pięciominutowy przegląd.
- Wypisz narzędzia AI faktycznie używane w organizacji, razem z tymi, których nikt oficjalnie nie wdrażał. (osoba odpowiedzialna za wdrożenia)
- Przy każdym sprawdź, czy nie wchodzi w zakaz z art. 5, bo to jedyny przepis, który już dziś grozi najwyższą karą.
- Udokumentuj, co zrobiono dla kompetencji personelu (art. 4): kto, kiedy, z czego, na jakim poziomie.
- Sprawdź, gdzie organizacja wypuszcza na zewnątrz treść albo rozmowę wygenerowaną maszynowo, i czy jest to oznaczone (art. 50).
- Ustal role i klasyfikację dla wdrożeń planowanych, bo terminy z 2027 i 2028 rozstrzygają się w umowach zawieranych dziś.
Źródła: rozporządzenie (UE) 2024/1689, art. 4, 5, 50, 99, 113; rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), w mocy od 27 lipca 2026 r.; ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003); pełny wykaz dat z aparatem nowelizacyjnym: kalendarz AI Act na tej stronie. Sprawdzone 5.08.2026. Treść ma charakter ogólny i nie zastępuje oceny konkretnej sprawy. Kryteria doboru i cykl przeglądu opisuje metodologia.